Akü Kutusu İçin 40Alik Shirtpedli Cu Bar Apaleti

Amaç ve kapsam

Benim atölyede 12V off-grid sistemde akü ve inverter arasındaki Dağıtım Bar ve Shirtped sigorta montajı hep problem olmuştur. Kablolar çok uzun olunca hem akım kaybı hem de kutu içi dağınıklık artıyor. Bu projede amacım, akü kutusunun üzerine doğrudan vidalanacak bir alüminyum şase üzerine 3 mm bakır barayı işleyerek, baranın bir ucuna akü kablosu, diğer ucuna sigorta yatağını açmak. Bara montajından sonra invertere çıkış direkt sigortadan alınacak. Böylece akü kutusu ile inverter arasındaki kablo uzunluğu 30 cm'nin altına düşecek, 40Alik sistemde gerilim düşüşü最小 seviyeye inecek. Tasarladığım apalet hem bara homojen tutuyor hem de sigortayı mekanik olarak stabil tutuyor.

Malzeme seçimi

Bara için 3x25 mm bakır seçtim. 40A altında akımda ısınma problemi yok ama daha kritik olan şey mekanik dayanım. Bakır barın alüminyum şaseye montajı için alüminyum 5 mm levha seçtim; kolay işlenir ve hafiftir ama galvanik korozyon riski var. Bu yüzden şase ile bara arasına 0,5 mm fiberglass levya koyuyorum, vida göbeklerine de nylon paslı takıyorum. Sigorta yatağını baraya doğrudan işledim çünkü 40Alik midi sigortanın pinleri 6 mm civarında, M6 somunla baraya sıkıca bağlanabiliyor. Verya kablo pabuçları 16 mm2 seçtim; akü ve inverter kablo kesitleri ile uyumlu.

Yapım adımları

1. Alüminyum şaseyi 120x60 mm olarak kestim, kenarları temizledim.
2. Baranın 3x25 mm bakırı 100 mm boyunda kestim, freze tezgahında M6 somun yataklarını açtım.
3. Baranın bir ucuna 8 mm kablo pabucu deliğini açtım, diğer ucuna sigorta pin yatağını işledim.
4. Şase üzerinde bara montaj deliklerini açtım, nylon paslıları yerleştirdim.
5. Barayı şaseye vidaladım, fiberglass levya ile izole ettiğimden emin oldum.
6. Sigortayı baraya bağladım, somunları 4 Nm tork ile sıktım.
7. Kablo pabuçlarını bara ve sigortaya bağladım, sistem gerilimini 12,6 V olarak ölçeceğim.

Öğrenilen dersler ve dikkat edilecekler

Bakır barada işleme yaparken soğutmaya dikkat etmek gerekiyor. 3 mm bakır ısınınca genleşiyor ve toleranslar bozuluyor. Ben ilk denemede soğutmaya dikkat etmedim ve delikler 0,2 mm kaydı. İkinci denemede soğutmaya dikkat ettim ve sorun çözüldü. Alüminyum şaseyi işlerken takım seçimi de önemli; HSS takımlar alüminyumda uzun ömürlü olmuyor, TIN kaplı takım kullanmak daha iyi sonuç veriyor. Bara montajında tork çok kritik; 6 mm somunlarda 4 Nm üstü tork bakırı ezdiği için dikkatli olmak gerekiyor. 40A ve üzeri sistemlerde her bağlantı noktası bir ısı kaynağıdır, bu yüzden bağlantıların temiz ve sıkı olması şarttır.

GUvenlik uyarisi: 12V sistemlerde kısa devre akımı çok yüksektir. Akü bağlantısı yapmadan önce tüm bağlantıların ohm metre ile kontrol edilmesi, sigortanın doğru değer seçilmesi ve akü kutbusunun izole edilmesi zorunludur. Bu projede akü kutbusuna yakın çalışıldığı için izoleli alet kullanımı şarttır. Proje kapsamında akü kesici (kill switch) kullanılmadığı için akü bağlantısı her zaman son adımda yapılmalıdır.

Sonraki adımlar

Bu apalet tasarımını 24V ve 48V sistemler için de adapte etmeyi planlıyorum. 24V sistemde 60Alik sigorta için baranın 4 mm kalınlığa çıkarılması gerekiyor. Ayrıca sigorta yatağını modüler yapmak için bir adaptör tasarlayabilirim; farklı sigorta tipleri için aynı barayı kullanmak mümkün olabilir. Şase üzerinde sıcaklık sensörü montajı için bir bölme ekleyerek, baranın sıcaklığını monitör etmeyi de düşündüğüm ama henüz netleşmedi.

Görsel yapay zeka ile oluşturuldu.