İçeriğe geç
Planlanıyor Orta

Atölye Hava Kalitesi İçin Yerel Home Assistant Otomasyon İstasyonu

Atölyeye yerleştirilen ESP32 tabanlı bir sensör düğümü ile sıcaklık, bağıl nem, ince toz ve uçucu organik bileşik seviyelerini yerel olarak izleyen, eşik aşımında havalandırmayı tetikleyen ve günlük kayıt tutan küçük ölçekli bir Home Assistant projesi.

Gülay Öztürk Home Assistant 1 görüntülenme 0 beğeni

Yapım günlüğü

Amaç ve kapsam

Atölyede lehim ve toz işleri sırasında hava kalitesini takip etmek, hem sağlık hem de ekipman açısından önemli. Bu projede tek bir ESP32 düğümü, üç farklı sensörü okuyup verileri yerel ağdaki Home Assistant'a aktarıyor. Bulut yok, dış servise bağımlılık yok. Amaç yalnızca ölçmek değil; eşik aşıldığında aspiratör veya priz üzerinden havalandırmayı tetiklemek ve günlük grafikleri dashboard'da görmek. Kapsam küçük tutuldu: bir oda, bir düğüm, üç sensör.

Malzeme seçimi

Sıcaklık ve nem için BME280 tercih ettim; I2C üzerinden tek hatla okunuyor ve uzun süre stabil kalıyor. Toz için PMS5003, UART ile çalışıyor ve PM2.5 değerini doğrudan veriyor. VOC tarafında CCS811 ile SGP40 arasında kaldım; SGP40 daha uzun ömürlü ve kalibrasyon derdi daha az olduğu için onu seçtim, ancak mutlak değer yerine "hava kalitesi indeksi" verdiğini unutmamak gerek. ESP32 hem WiFi hem UART hem I2C'yi aynı anda rahat kaldırıyor; ESP8266'da UART ve WiFi çakışmaları can sıkabilir.

Sensörler aynı kutuya konduğunda birbirini etkiliyor. Bu yüzden kutuyu iki bölmeye ayırdım: ESP32 ve adaptör bir tarafta, sensörler diğer tarafta. Toz sensörünün hava girişi fan yardımıyla dışarıdan besleniyor. Adaptörün ısısı BME280 okumasını bozmasın diye arada plastik ayırıcı var.

Yapım adımları

  1. Sensör bağlantılarını planla. BME280 I2C (SDA/SCL), PMS5003 UART (TX/RX), SGP40 I2C üzerinden aynı hatta. I2C adreslerinin çakışmadığını kontrol et.
  2. Kutunun içine sensör bölmesi ve elektronik bölmesi ayır. Toz sensörü için ön yüze 8 mm hava girişi, arka yüze fan çıkışı aç.
  3. ESP32'yi kutuya sabitle, adaptör girişini alt taraftan ver. Kabloları kablo bağıyla topla, sensör kablolarını güç kablolarından uzak tut.
  4. ESPHome yapılandırmasını yaz: bme280 (I2C), pmsx003 (UART), sgp40 (I2C) bileşenleri. UART pinlerini ESP32'de kullanılmayan GPIO'lara ata.
  5. Home Assistant tarafında ESPHome entegrasyonu ile düğümü ekle. Entity adlarını Türkçe ve tutarlı ver: sicaklik, nem, pm25, voc_indeks.
  6. Eşik otomasyonunu yaz: PM2.5 35 µg/m³ üstünde 5 dakika kalırsa havalandırma prizini aç, 20 µg/m³ altına 10 dakika inince kapat. Histerezis koymadan otomasyon sürekli aç-kapa yapar.
  7. Dashboard'da geçmiş grafiği ve günlük ortalama kartı oluştur. Uzun dönem istatistik için recorder ayarını kontrol et.
  8. Bir hafta gözlem yap, eşikleri atölyenin gerçek kullanımına göre ayarla.

Öğrenilen dersler ve dikkat edilecekler

Sensörleri aynı kutuya koymak en sık yapılan hata. Adaptör ısısı sıcaklık okumasını birkaç derece yukarı çekiyor, bu da nem hesabını bozuyor.

VOC sensörü mutlak değer vermiyor; "iyi/kötü" aralığında çalışıyor. Eşik koyarken bunu bilmek gerek.

Elektrik güvenliği açısından: düğüm 5 V adaptörle besleniyor, şebeke gerilimiyle doğrudan iş yok. Ancak havalandırmayı bir prize bağlayacaksan o prizin topraklı ve RCD korumalı hatta olması, priz ve fiş bağlantısının yetkin biri tarafından yapılması şart. Otomasyonu prize değil, mevcut bir akıllı prize bağlamak en güvenli yol; prize giden hattı kesip köprülemek kesinlikle önerilmez.

Toz sensörünün fanı sürekli çalışmıyor; PMS5003 ölçüm sırasında fanı kendi açıyor. Yine de dış fan takmak okumayı daha stabil yapıyor. Sensörün ömrü tozlu ortamda kısalıyor, filtre benzeri bir tel örgü girişe konabilir.

Sonraki adımlar

Eşikler oturduktan sonra geçmiş veriden günlük ortalama hesaplayıp haftalık rapor otomasyonu eklemeyi düşünüyorum. İkinci adım, lehim istasyonunun açık olup olmadığını akım sensörüyle izlemek ve VOC yükselirken bunu birlikte değerlendirmek. Uzun vadede ikinci bir düğümle dış ortam havasını karşılaştırmak, havalandırmanın gerçekten işe yarayıp yaramadığını gösterecek.

Malzeme listesi

10 kalem
  • ESP32 geliştirme kartı1

    WiFi, UART/I2C yeterli

  • BME280 sensör modülü1

    Sıcaklık, nem, basınç

  • PMS5003 toz sensörü1

    PM1.0/PM2.5/PM10, UART

  • CCS811 veya SGP40 VOC sensörü1

    Uçucu organik bileşik tahmini

  • V 2A adaptör ve USB kablo1

    Sensör kartını besler

  • Dikdörtgen plastik kutu1

    Sensör hava girişine delik açılacak

  • Küçük 5V fan1

    Toz sensörü hava akışını düzenler

  • Jumper kablo seti1

    Breadboard veya doğrudan lehim

  • D baskı sensör tutucu1

    Kutu içi sabitleme

  • Kablo bağı ve yapışkanlı klips1

    Kablo düzeni

Home Assistant alanında benzer projeler

Emin misin?