Menteşe yerleşimi için 32 mm sistem delme şablonu ve gönye kılavuzu
MDF dolap kapaklarında sürekli menteşe vidası kaydırdığım için 32 mm sistem delik aralığına göre çalışan bir delme şablonu tasarladım. 18 mm MDF ve sert kontrplaktan yapılan kılavuz, kupa menteşe ve düz menteşe için sabit delik aralıklarını tekrarlanabilir hale getiriyor.
Yapım günlüğü
Amaç ve kapsam
MDF dolap işlerinde en çok zamanımı menteşe delikleri yüzünden kaybediyorum. Ölçüyü her kapakta yeniden hesaplayıp işaretliyorum, matkap biraz kayınca menteşe cıvatası kenardan taşıyor. Bu proje, 32 mm sistem mantığıyla çalışan bir delme şablonu: kupa menteşe için 35 mm gömme deliği ve yan delikleri, düz menteşe için pilot delikleri sabit aralıklarla açıyor. Küçük ve orta boy dolap kapakları için tasarım, 40-60 cm genişlikteki kapakları kapsıyor.
Malzeme seçimi
Şablon gövdesini 18 mm MDF'den seçtim çünkü düz freelenmiş yüzeyi stabil ve vida tutuyor. Üst kılavuz plakası 6 mm sert kontrplak; deliklerin kenarları buradan alıyor. Matkap kılavuzlarını (bushing) 5 mm iç çaplı çelik seçtim, kontrplak deliği zamanla genişler, kılavuz aşınmaya dayanır. Aralık ayarı için pirinç mesafe çubukları kullandım: 32, 64 ve 96 mm üçlüsü, 32 mm sistemin katları olduğu için tüm konumları kapsıyor. MDF nemi sever, bu yüzden son kat su bazlı vernik şart.
Yapım adımları
- 18 mm MDF'den 60x40 cm taban ve 60x8 cm yan dayama plakasını kes. Kenarları 120 sonra 180 gritle tesfiye et.
- Taban üzerine kapak dayaması için 12 mm kanal aç; kapağın alt kenarı buraya oturacak, böylece her kapak aynı referanstan delinir.
- Kontrplak üst plakayı 60x12 cm kes. Kupa menteşe ekseni için merkezden itibaren 37 mm mesafede 35 mm delik aç; bu değer yaygın kupa menteşesi standardına göredir, kendi menteşenin montaj kılavuzundan teyit et.
- 35 mm deliğin merkezinden 32 mm aralıklarla yan delik hatlarını işaretle ve bunlara 5 mm kılavuzları göm. Kılavuzları M6 cıvata ve somunla plakaya sabitle.
- Düz menteşe hattı için taban kenarından 22 mm mesafede ikinci bir delik sırası ekle; bu sıra 5 mm pilot delikleri için.
- İki adet toggle clamp'i tabana monte et, kapak delme sırasında kaymasın.
- Pirinç çubukları plaka kenarına dayanak olarak cıvatala; plaka konumu 32 mm katlarında kaydırılabilsin.
- Tüm MDF yüzeylere iki kat su bazlı vernik uygula, delik içlerine de fırça ile.
Öğrenilen dersler ve dikkat edilecekler
- 35 mm Forstner ile delerken matkabı düşük devirde kullan; MDF'in yüzeyi yüksek devirde yanar ve lif kalkar.
- Delikten önce punta ile işaretlemek, Forstner'in kaymasını önlüyor; bu adımı atlamayın.
- Kılavuz delikleri ile matkap arasındaki boşluk 0,2 mm'yi geçmemeli, yoksa delik konumu dağılıyor.
- Kapak kalınlığı 18 mm'in altındaysa gömme deliği arkaya taşar; 16 mm kapaklarda merkez mesafesini 35 mm'ye düşürmen gerekir.
- Delme sırası toz üretir, MDF tozu göz ve akciğer için kötü; toz maskesi ve göz koruması tak, ortamı da elektrikli el matkabıyla değil, mümkünse kapalı alanı havalandırarak çalış.
Sonraki adımlar
Şablonun ilk versiyonunu yalnızca kupa menteşeye göre planladım. İkinci aşamada 32 mm sistem çizgisi için tam boy yan delik plakası eklemeyi düşünüyorum; bu, raflar ve kızaklı çekmeceler için de aynı şablonu kullanılabilir yapar. Uzun vadede kılavuz delik sayısını artırıp plakayı iki tarafa (kapak ve gövde) hizmet verecek şekilde genişletmek istiyorum. Maliyeti düşük tutmak için ilk denemede bushing yerine sert yağlı kontrplakla gidilebilir, ama dayanımı test etmek gerek.
Malzeme listesi
12 kalem| # | Ad | Adet | Not |
|---|---|---|---|
| 1 | mm MDF plaka | 1 | Şablon gövdesi için, 60x40 cm kesit |
| 2 | mm sert kontrplak | 1 | Kılavuz delikli üst plaka |
| 3 | Telli matkap kılavuzu (drill bushing) 5 mm | 6 | Sık delik aşınmasına karşı |
| 4 | Konik punta | 1 | Delik yerlerini işaretleme |
| 5 | mm Forstner matkap | 1 | Kupa menteşe gömme deliği |
| 6 | mm yivli matkap | 1 | Vida pilot ve göbek delikleri |
| 7 | Düz tutucu mandal (toggle clamp) | 2 | Parçayı şablona sabitleme |
| 8 | Pirinç mesafe çubukları 32/64/96 mm | 3 | Sistematik aralık ayarı |
| 9 | M6 somun + cıvata | 8 | Kılavuz montajı |
| 10 | Ahşap tutkalı | 1 | Kontrplak-MDF birleştirme |
| 11 | Zımpara 120/180 grit | 1 | Kenar tesfiyesi |
| 12 | Vernik (su bazlı) | 1 | MDF nem koruması |
- mm MDF plaka1
Şablon gövdesi için, 60x40 cm kesit
- mm sert kontrplak1
Kılavuz delikli üst plaka
- Telli matkap kılavuzu (drill bushing) 5 mm6
Sık delik aşınmasına karşı
- Konik punta1
Delik yerlerini işaretleme
- mm Forstner matkap1
Kupa menteşe gömme deliği
- mm yivli matkap1
Vida pilot ve göbek delikleri
- Düz tutucu mandal (toggle clamp)2
Parçayı şablona sabitleme
- Pirinç mesafe çubukları 32/64/96 mm3
Sistematik aralık ayarı
- M6 somun + cıvata8
Kılavuz montajı
- Ahşap tutkalı1
Kontrplak-MDF birleştirme
- Zımpara 120/180 grit1
Kenar tesfiyesi
- Vernik (su bazlı)1
MDF nem koruması