FDM baskıda baskı yatağından çıkan plastik ölçümüyle gerçek ekstrüzyon kalibrasyonu

Giriş ve kapsam

Birçok kullanıcı E-steps kalibrasyonunu bir kez yapıp işi bitirir; oysa kalibrasyonun iki ayrı katmanı var. Birincisi, çekme dişlisi motorun bir adımına gerçekte kaç mm filament ittiği (ham ekstrüzyon, E-steps). İkincisi, slicerın "akış" (flow/extrusion multiplier) değerinin, filamentin gerçek çapı ve malzemenin davranışıyla uyumu. İkincisi atlanırsa, 1.75 mm yazan filament gerçekte 1.68 mm ise siz hiçbir şey yapmamışken ekstrüde edilen hacim yaklaşık yüzde 8 azalır. Bu rehberde önce ham ekstrüzyon ölçülüyor, ardından tek duvar küpüyle gerçek akış düzeltiliyor. Yöntem Marlin ve Klipper'da aynı ölçüm mantığıyla uygulanabilir; komut sözdizimi farkları ayrıca belirtiliyor.

Uyarı: nozzle 200-250 dereceye kadar ısınır, işlemler sırasında hotende dokunmayın ve nozzle temizliğini yalnızca sıcakken metal fırça ile, eldivenle yapın.

Adım 1: Filament çapını ölç

Kumpası sıfırla ve filamentin bobinden çıkan birkaç noktasından çap ölç; her noktada 90 derece çevirerek iki ölçüm al. 5-6 ölçümün ortalamasını not et. Ölçümler arasında 0.05 mm'den fazla fark varsa filament kesiti eliptiktir; bu durumda ortalama değeri slicerın "filament diameter" alanına yazmak tek başına yeterli olmayacak, akış testi daha da önemli hale gelir. Tipik değerler 1.70-1.78 mm aralığındadır; nominal 1.75 değeri nadiren tam tutar.

Adım 2: Ham ekstrüzyonu ölç (E-steps)

Nozzle'ı filament için uygun sıcaklığa getir (PLA 210, PETG 240 derece civarı). Filamenti ekstrüder girişinde gövdeye referans alarak keskin bir bıçakla düz bir işaret çiz. Arayüzden göreli ekstrüzyon moduna geç: Marlin'de M83, Klipper'da FORCE_MOVE kapalıyken M83 gönderilir. Sonra 100 mm itme komutu ver: G1 E100 F60. İtme bitince işaretin gövdeye göre konumunu kumpasla ölç. Gerçekten itilen mesafe işaretin ekstrüdere uzaklıkta kalan kısmının 100'den çıkarılmasıdır; örneğin işaret 12 mm içeride kaldıysa itilen mesafe 88 mm'dir.

Yeni E-steps değeri:

yeni_deger = mevcut_deger x (istenen / gerçek)

Örnek: mevcut değer 93, istenen 100, gerçek 88 ise yeni değer 93 x 100 / 88 = 105.7 olur. Marlin'de bu değer M92 E105.7 ile yazılıp M500 ile EEPROM'a kaydedilir. Klipper'da rotation_distance eşdeğeri şöyle güncellenir:

yeni_rotation_distance = mevcut_rotation_distance x (gerçek / istenen)

Örneğin mevcut değer 23.0 ise 23.0 x 88 / 100 = 20.24 bulunur ve printer.cfg dosyasına yazılıp firmware yeniden başlatılır. Testi iki kez tekrar edip sapmanın 1 mm altında olduğunu doğrulayın.

Adım 3: Tek duvar küpüyle akışı düzelt

Slicerda 10x10x10 mm bir küpü şu ayarlarla hazırla: tek duvar (vase mode ya da duvar sayısı 1, üst-alt katman yok ya da 0), dolgu yok. Duvar kalınlığı 0.4 mm nozzle için 0.45 mm girsin. Küpü baskıya ver, bitince duvarın dış yüzünden kumpasla ölçüm al; ortalamayı almak için dört orta noktadan ölç. Ölçtüğün değer 0.45'e eşit değilse akış katsayısı:

yeni_akış = mevcut_akış x (hedef_kalınlık / ölçülen_kalınlık)

Ölçüm 0.48 mm çıkarsa ve akış 1.00 idiyse yeni akış 1.00 x 0.45 / 0.48 = 0.94 olur. Bu değeri slicerın malzeme profilinde "flow" veya "extrusion multiplier" alanına yaz. Ekstrüzyon kalibrasyonu bobin değiştirdiğinizde tekrarlanmalı çünkü farklı üreticiler arasında gerçek çap farkı yüzde 5'i geçebilir.

Sorun giderme

Ölçülen duvar hedefin altındaysa ve ekstrüzyon dişlisinde kayma varsa sorun akış değeri değil mekaniktir: dişli baskısı vida ile sıkın, filament yolu boyunca PTFE tüpün ezildiğini kontrol edin. İtme testinde filament bükülüyorsa ekstrüder motorunun akımı Klipper'da rotation_distance değil motor akım ayarıyla ilgilidir; değeri kademeli artırın. Duvar pürüzlü ve dalgalıysa, ölçüm 0.40-0.46 aralığındaysa sorumlular arasında nozzle aşınması da vardır; 0.4 mm bir nozzle 500-700 saat sonra ağzı 0.05 mm'ye kadar genişleyebilir, üreticinin nozzle ömrü verisine bakın.

Işık yarı saydam PLA'da duvarın ortasında açık bir çizgi görülüyorsa bu eksik ekstrüzyon değil, duvarın hafif eğik olması olabilir; testten önce V2B (kavis) dengelemesini yapın. PETG'de duvar ölçümü yaparken kumpasın baskı yüzeyine paralel olduğundan emin olun; PETG'nin esnemesi 0.02 mm'lik okuma hatası yaratır.

Hangi değer nereye yazılır

E-steps/rotation_distance yazıcıya, akış ve filament çapı slicera yazılır. Kullanıcı hatalarının en yaygını, akış hatasını E-steps düzelterek telafi etmeye çalışmaktır; bu kalibrasyonun iki katmanını birbirine karıştırır ve farklı filament arasında tekrar bozulur. Bu rehberde anlatılan bilgi genel teknik anlatım olup ölçüm değerleri örnek amaçlıdır; kendi ölçümlerinizle hesaplayın.

Güvenlik notu

Bu rehberdeki işler lehim, akü/batarya, ısı ya da kesici alet riski taşıyabilir. Çalışmadan önce enerjiyi kes, uygun koruyucu ekipman kullan ve üreticinin veri sayfasındaki akım ve gerilim sınırlarına uy. Koruma devrelerini (sigorta, BMS) asla atlama ya da devre dışı bırakma.