LiFePO4 100Ah aküde kışın şarj kesim sıcaklığı eşiği ayarı

Kış Şartlarında LiFePO4 Şarj Riski

Lityum demir fosfat kimyası deşarj tarafında -20 dereceye kadar çalışır ama şarj tarafında sınırlama sıkıdır. Hücre sıcaklığı 0 derecenin altındayken şarj akımı, lityum iyonlarının grafit anoda yerine metalik lityum olarak plakalanmasına yol açar. Bu geri dönüşümsüz hasardır ve kısa süre içinde iç kısa devreye dönüşebilir.

Çoğu 100Ah LiFePO4 aküde BMS bu korumayı sağlar ama iki sorun çıkar: sensör hava sıcaklığını değil hücre yüzeyini okumalıdır ve eşik değeri üreticiye göre -5 ile +5 derece arasında değişir. Karavan kullanımında akü genelde bir dolap içindedir ve gece dış sıcaklık -2 dereceye düşse bile hücre sıcaklığı +4 derecede kalabilir. Tersi de olur: sabah güneş paneli şarja başladığında BMS hava sıcaklığı +2 derece okuyup izin verir ama hücre aslında -1 derecededir.

Bu rehberde BMS sıcaklık kesme eşiğini doğrulamak ve gerekiyorsa sensör yerleşimini düzeltmek için izlenecek adımlar var. Söz konusu lityum akü ve şarj kesme devresi olduğu için işlemi dikkatli yapın; BMS uçlarını yanlış bağlamak kısa devreye ve yangın riski taşır.

Görsel yapay zeka ile oluşturuldu.

Mevcut Eşik ve Sensör Durumunu Kontrol Etme

Önce BMS'inizin mevcut şarj kesme sıcaklığını okuyun. Bluetooth modüllü BMS'lerde telefon uygulamasından "Low Temp Charge Protection" veya "Charge Cut-off Temp" satırına bakın. Değer genelde 0C olarak gelir. Üreticinin veri sayfasında bu değerin kaç olduğunu teyit edin; bazı BMS'ler fabrika ayarını -5C yapar ve bu karavan için yeterli değildir.

Eşik doğru olsa bile sensör konumu yanlışsa koruma çalışmaz. Sensörün nerede olduğunu fiziksel olarak kontrol edin. İyi tasarım: sensör BMS kartı üzerinde ama kart hücrelerin metal terminaline veya hücre gövdesine termal macunla temas eder. Kötü tasarım: sensör BMS kartı üzerinde serbest duruyor ve sadece kutu içi havayı ölçüyor.

Harici NTC sensörlü BMS'lerde sensör kablolu olur. Sensörün hücre gövdesine yapışık olması gerekir; kutu duvarına veya BMS plastik muhafazasına bantlanmışsa yanlış okur.

Sensör Yerleşimini Düzeltme

Eğer sensör hava sıcaklığı okuyorsa düzeltme şart. Önce BMS'i şarj ve deşarj devresinden tamamen ayırın: akü ana sigortasını açın veya bağlantı kelepçelerini sökün. BMS üzerindeki dengeleme ve sıcaklık sensörü bağlantılarını çıkarmadan yalnızca ana akım terminallerini sökmek yeterli olabilir ama üretici talimatına bakın.

NTC sensörün metal yüzeyini temiz alkol ile silin. Hücre gövdesinin merkezine yakın, üst terminalden 3-4 cm aşağıya, termal macun sürerek yapıştırın. Üzerine keçe bant ile sabitleyin; başka bir hücrenin termal etkisi ölçümü bozmaz. Eğer akı birden fazla hücre varsa en soğuk hücreyi seçin: genelde dış kenarda, kutu duvarına en yakın olan.

Dahili sensörlü BMS'lerde kartın hücreye bakan yüzüne küçük bir termal macun damlası sürüp kartı hücreye yaklaştırın. Kart vidaları gevşekse iyice sıkın; gevşek temas 2-3 derecelik ölçüm hatası yapar.

Eşiği Karavan Kullanımı İçin Ayarlama

Fabrika eşiği 0C ise karavan için yeterlidir; değiştirmeyin. Eğer eşik -5C veya altındaysa 0C'ye çıkarın. BMS uygulamasından veya UART dönüştürücü ile bilgisayardan ayara girin. "Low Temp Charge Cut-off" değerini 0C yapın. Giriş değeri ondalıklıysa 0.0 yazın; bazı BMS'ler sadece tam sayı kabul eder.

Deşarj kesme sıcaklığını ayrı değerdir ve -20C civarında kalabilir; değiştirmeyin. Şarj geri açma sıcaklığı da ayrıdır: kesmeden sonra hücre 0C üstüne çıktığında şarj yeniden başlamalıdır. Bu değer genelde kesme değerinden 2-3 derece yüksek olur; 2C veya 3C olarak ayarlayın.

Ayarı kaydettikten sonra BMS'i yeniden başlatın ve teyit edin.

Doğrulama Testi

Aküyü karavan yerine dışarıda, 0C altı bir ortamda gece boyu bekletin. Sabah termometre ile hücre gövdesini ölçün. BMS uygulamasında gösterilen sıcaklıkla termometre ölçümü arasındaki fark 1 dereceden fazlaysa sensör teması hâlâ zayıf; macunu yenileyin.

Paneli bağlayıp şarj denemesi yapın. Hücre sıcaklığı 0C altındaysa BMS şarj akımını kesmelidir. Uygulamada "Charge MOS Off" veya benzer durum yazmalıdır. Kesme gerçekleşmezse eşik ayarı geçerli olmamış olabilir; ayar arayüzüne tekrar girip kaydedildiğini teyit edin.

Hücre ısınıp 2-3C üzerine çıktığında şarj otomatik başlamalıdır. Başlamazsa geri açma eşiğini kontrol edin.

Sorun Giderme

• BMS sıcaklık okumuyor veya -40C gösteriyorsa: NTC sensör kablosu kopuktur veya bağlantı gevşek. Kabloyu multimetre ile süreklilik testine tabi tutun.
• Şarj kesmiyor ama hücre +5C: eşik yanlış ayarlı veya kaydedilmemiş. Ayar menüsüne tekrar girin.
• Şarj kesiyor ama geri açmıyor: geri açma eşiği kesme eşiğine çok yakın veya aynı değerde. Geri açmayı en az 2C yükseğe ayarlayın.
• BMS uygulamadan eşik değişmiyor: bazı ucuz BMS'lerde bu ayar fabrika kilitli olur. Üreticiye yazılım yaması için başvurun; kilidi aşmaya çalışmayın.

Bu işlemler sırasında akü terminallerine metal alet temas ettirmeyin. BMS üzerindeki dengeleme kablosu uçlarını kısa devre yapmayın; hücreler arası potansiyel farkı yüksek akım çeker ve kablo anında eriyebilir.

Güvenlik uyarısı

Bu rehber şebeke gerilimi (230/400 V) ya da yüksek akımlı batarya içeren işlere değiniyor. Bu tür işleri yalnızca yetkili ve deneyimli kişiler yapmalıdır; şebeke tarafındaki bağlantıları lisanslı bir elektrikçiye bırak. Koruma elemanlarını (sigorta, kaçak akım rölesi, BMS, topraklama) asla atlama ya da devre dışı bırakma. Çalışmadan önce enerjiyi kes, gerilimsizliği ölç ve ekipmanın veri sayfasındaki sınırlara uy.