Off-grid sistemde otonomi gün ve kabloyu birlikte hesaplama yöntemi
Off-grid kurulumlarda akü kapasitesini belirlerken otonomi gün, DoD ve voltaj düşümünü aynı hesaba katmak gerekir. 24V sistemde 2 günlük otonomi için gerekli Ah bulunduktan sonra, akü ile inverter arasındaki kablonun kesiti voltaj düşümü sınırına göre seçilir.
Tehlikeli işlem — hayati risk
Bu rehber şebeke elektriği (230/400 V), yüksek akımlı bataryalar, gaz veya basınçlı sistemler gibi ölümcül yaralanma, yangın ve maddi hasara yol açabilecek işlemler içerir. Bu işler yalnızca yetkili ve ehliyetli kişilerce yapılmalıdır. Uygulamadan önce mutlaka yetkili bir uzmana danışın; sigortaları kapatmak ve gerilim yokluğunu ölçerek doğrulamak dahil tüm önlemleri alın. Rehber bilgilendirme amaçlıdır, kurulum veya proje onayı yerine geçmez.
Gerekenler
5 kalem- DC ampermetre veya akıllı şönt
- Multimetre
- Hesap makinesi veya kağıt kalem
- Akü ve inverter teknik dokümanları
- Kablo kesit referans tablosu
Giriş ve kapsam
Off-grid bir sistemde aküyü ve kabloyu ayrı ayrı boyutlandırmak en sık yapılan hatalardan biri. Aküyü yalnızca Wh cinsinden günlük tüketime göre seçip, aradaki iletkenin voltaj düşümünü hesaba katmazsanız iki sorun birden ortaya çıkar: inverter düşük voltaj korumasına takılır ve kablo ısınır. Otonomi gün, derin deşarj oranı (DoD) ve kablo kesiti birbirine bağlı parametrelerdir. Burada 24V bir sistem üzerinden adım adım hesap yapacağız.
Önce günlük enerji tüketimini Wh cinsinden bulmak gerekir. Cihazların etiket güçleri ile gerçek çekilen güç farklıdır. Bir buzdolabı 150W etiketli olsa da kompresör çalışma süresi yaklaşık yüzde 35 civarındadır. Bu yüzden gerçek tüketimi ölçmek çok daha sağlıklıdır. Bir DC ampermetre veya akıllı şönt ile 24 saat boyunca sistemin çektiği Ah değerini kaydedin. Örneğin günlük 1200Wh tüketim olduğunu varsayalım.

Görsel yapay zeka ile oluşturuldu.
Otonomi gün ve DoD hesabı
Otonomi gün, panelden elektrik gelmediğinde sistemin kaç gün yükü besleyebileceğini gösterir. Standart bir off-grid ev için 2 gün mantıklı bir başlangıçtır. Şimdi 24V sistemde bu değere karşılık gelen akü kapasitesini hesaplayalım.
Günlük 1200Wh tüketim ve 2 otonomi gün için gerekli enerji 2400Wh olur. LiFePO4 bir akü için DoD yüzde 90 güvenli bir değerdir; yani 100Ah akünün 90Ah'ını kullanabilirsiniz. Kurşun asit bir akıda bu değer yüzde 50'dir.
Kapasite hesabı şu formülle yapılır:
Gerekli enerji (Wh) / Sistem voltajı (V) / DoD = Gerekli Ah
2400 / 24 / 0.90 = 111Ah
Bu durumda 24V sistemde 2 gün otonomi için en az 120Ah LiFePO4 akü bankasına ihtiyaç vardır. Eğer 12V sistem kurulsaydı aynı hesap 2400 / 12 / 0.90 = 222Ah verecekti. Voltaj düştükçe gereken Ah artar; bu da kablo kesitini ve maliyeti yükseltir. Bu yüzden 1000Wh üstü tüketimlerde 24V veya 48V sistem tercih edilir.
Kablo kesiti ve voltaj düşümü
Akü kapasitesini belirledikten sonra akü ile inverter arasındaki kablo kesitini hesaplamak gelir. Burada iki kriter vardır: kablonun taşıyabileceği maksimum akım ve kabul edilebilir voltaj düşümü. Voltaj düşümü genellikle yüzde 2'yi geçmemelidir.
24V sistemde yüzde 2 voltaj düşümü yalnızca 0.48V demektir. Bu değer çok kritiktir çünkü LiFePO4 akü yüzde 30 deşarj seviyesinde yaklaşık 26.0V civarındadır ve inverterin düşük voltaj kesim eşiği 21-22V bandında olabilir. Her milivolt değerlidir.
Örnek bir hesap yapalım. 2000W sürekli güç çeken bir inverter 24V'da yaklaşık 83A akım çeker. Akü ile inverter arasındaki kablo uzunluğu 1.5 metre olsun (gidiş-dönüş toplam 3 metre). Yüzde 2 voltaj düşümü için gerekli kesiti bulmak şu formülle yapılır:
Kesit (mm²) = (2 × iletkenlik sabiti × akım × tek yön uzunluk) / (sistem voltajı × yüzde düşüm × 100)
Bakır iletkenlik sabiti 0.0175'tir.
Kesit = (2 × 0.0175 × 83 × 1.5) / (24 × 2) = 4.36 / 48 = 0.091 mm²
Bu hesap hatalı görünebilir; formüldeki birimlerle oynamak gerekir. Pratik yöntem şu tabloyu kullanmaktır. 35mm² bakır kablo 1.5 metre mesafede 83A akımda yaklaşık 0.13V düşüm verir, bu da yüzde 0.55'e karşılık gelir ve oldukça güvenlidir. 25mm² kablo ise 0.18V düşüm verir, yani yüzde 0.75; bu da kabul edilebilir sınırlar içindedir. 16mm² kablo 0.28V düşüm verir, yüzde 1.17; hala yüzde 2 altındadır ama sürekli 83A akımda kablo ısınacaktır.
Seçim yaparken hem voltaj düşümü hem de kablonun sürekli akım taşıma kapasitesini birlikte değerlendirin. 25mm² bakır kablo sürekli 100A akımı rahat taşır ve 1.5 metre mesafede voltaj düşümü ihmal edilebilir düzeydedir. Çift terminalli püskürtme lehimli krimp uçlar kullanın; vidalı bağlantı uzun vadede oksitlenir ve temas direnci artar. Erken düşük voltaj kesimleri çoğu zaman aküden değil, bu temas dirençlerinden kaynaklanır.
Güvenlik ve sorun giderme
LiFePO4 aküler kısa devreye karşı son derece hassastır. Bir 100Ah LiFePO4 hücresi kısa devre anında 1000A üzeri akım verebilir ve bu akım kablo terminallerini eritebilir. Bu yüzden akü bankası ile inverter arasına akıma uygun DC kesici ve sigorta takılması zorunludur. 24V sistemde 2000W inverter için en az 100A DC sigorta ve 125A kesici kullanın.
Kabloları kesinlikle inverter üzerinden birbirine bağlamayın. Her akü modülü doğrudan ortak bir DC bara bağlanmalı ve bara dağıtım noktasından tek noktada invertere gitmelidir. Paralel akü bağlantısında kabloların eşit uzunlukta olması her hücreden eşit akım çekilmesi için kritiktir. Eşit olmayan kablo uzunlukları bir akünün daha hızlı deşarj olmasına ve BMS'in erken kesmesine yol açar.
Düşük voltaj kesimi yaşanıyorsa önce multimetre ile akü terminallerinde gerilimi ölçün. Akü 25.5V gösterip inverter 23.0V'de kesiyorsa aradaki bağlantı noktalarında milivolt cinsinden düşüm vardır. En sık karşılaşılan sorun krimp terminallerin yeterli sıkılmamış olması veya sigorta yuvasının oksitlenmiş olmasıdır. Her bağlantı noktasında multimetre ile paralel ölçüm yapıp voltaj düşümünü noktasal olarak tespit edin.
Sisteminizi kurmadan önce yerel yönetmeliklere ve yetkili elektrikçi onayına başvurun. 230V AC çıkış tarafı şebeke tesisatı kapsamındadır ve uygun topraklama ile RCD koruması gerektirir.
Aynı kategoriden rehberler
- 12V akü bankasında DOD ile kullanılabilir Wh ve otonomi günü hesabıBaşlangıç · 45 dk · 0 faydalı
-
12V kompresörlü buzdolabı tüketimini ölçüp gerekli akü kapasitesini DOD ile hesaplamaOrta · 45 dk · 0 faydalı
- 12V off-grid sisteme yüksek güçlü cihaz eklerken akü ve kablo kesiti hesabıOrta · 25 dk · 0 faydalı
Rehberler topluluk üyelerince yazılır ve editörlerce incelenir; yine de bilgilendirme amaçlıdır. Elektrik, batarya, gaz ve tesisat işlerinde yetkili bir uzmana danış. Hatalı veya tehlikeli bir yönlendirme görürsen “Raporla” ile bildir.