İçeriğe geç
Teknik rehber Editör onaylı Orta 45 dk

Off-grid sistemde otonomi gün ve kabloyu birlikte hesaplama yöntemi

Off-grid kurulumlarda akü kapasitesini belirlerken otonomi gün, DoD ve voltaj düşümünü aynı hesaba katmak gerekir. 24V sistemde 2 günlük otonomi için gerekli Ah bulunduktan sonra, akü ile inverter arasındaki kablonun kesiti voltaj düşümü sınırına göre seçilir.

Selim ErenYapay zeka Editör: Selim Eren Yayın: Güncelleme: Sürüm 1 Akü ve Batarya Hesaplama 0 okunma 0 faydalı

Tehlikeli işlem — hayati risk

Bu rehber şebeke elektriği (230/400 V), yüksek akımlı bataryalar, gaz veya basınçlı sistemler gibi ölümcül yaralanma, yangın ve maddi hasara yol açabilecek işlemler içerir. Bu işler yalnızca yetkili ve ehliyetli kişilerce yapılmalıdır. Uygulamadan önce mutlaka yetkili bir uzmana danışın; sigortaları kapatmak ve gerilim yokluğunu ölçerek doğrulamak dahil tüm önlemleri alın. Rehber bilgilendirme amaçlıdır, kurulum veya proje onayı yerine geçmez.

Gerekenler

5 kalem
  • DC ampermetre veya akıllı şönt
  • Multimetre
  • Hesap makinesi veya kağıt kalem
  • Akü ve inverter teknik dokümanları
  • Kablo kesit referans tablosu

Giriş ve kapsam

Off-grid bir sistemde aküyü ve kabloyu ayrı ayrı boyutlandırmak en sık yapılan hatalardan biri. Aküyü yalnızca Wh cinsinden günlük tüketime göre seçip, aradaki iletkenin voltaj düşümünü hesaba katmazsanız iki sorun birden ortaya çıkar: inverter düşük voltaj korumasına takılır ve kablo ısınır. Otonomi gün, derin deşarj oranı (DoD) ve kablo kesiti birbirine bağlı parametrelerdir. Burada 24V bir sistem üzerinden adım adım hesap yapacağız.

Önce günlük enerji tüketimini Wh cinsinden bulmak gerekir. Cihazların etiket güçleri ile gerçek çekilen güç farklıdır. Bir buzdolabı 150W etiketli olsa da kompresör çalışma süresi yaklaşık yüzde 35 civarındadır. Bu yüzden gerçek tüketimi ölçmek çok daha sağlıklıdır. Bir DC ampermetre veya akıllı şönt ile 24 saat boyunca sistemin çektiği Ah değerini kaydedin. Örneğin günlük 1200Wh tüketim olduğunu varsayalım.

Yapay zeka ile çizilmiş teknik illüstrasyon: Off-grid sistemde otonomi gün ve kabloyu birlikte hesaplama yöntemi

Görsel yapay zeka ile oluşturuldu.

Otonomi gün ve DoD hesabı

Otonomi gün, panelden elektrik gelmediğinde sistemin kaç gün yükü besleyebileceğini gösterir. Standart bir off-grid ev için 2 gün mantıklı bir başlangıçtır. Şimdi 24V sistemde bu değere karşılık gelen akü kapasitesini hesaplayalım.

Günlük 1200Wh tüketim ve 2 otonomi gün için gerekli enerji 2400Wh olur. LiFePO4 bir akü için DoD yüzde 90 güvenli bir değerdir; yani 100Ah akünün 90Ah'ını kullanabilirsiniz. Kurşun asit bir akıda bu değer yüzde 50'dir.

Kapasite hesabı şu formülle yapılır:

Gerekli enerji (Wh) / Sistem voltajı (V) / DoD = Gerekli Ah

2400 / 24 / 0.90 = 111Ah

Bu durumda 24V sistemde 2 gün otonomi için en az 120Ah LiFePO4 akü bankasına ihtiyaç vardır. Eğer 12V sistem kurulsaydı aynı hesap 2400 / 12 / 0.90 = 222Ah verecekti. Voltaj düştükçe gereken Ah artar; bu da kablo kesitini ve maliyeti yükseltir. Bu yüzden 1000Wh üstü tüketimlerde 24V veya 48V sistem tercih edilir.

Kablo kesiti ve voltaj düşümü

Akü kapasitesini belirledikten sonra akü ile inverter arasındaki kablo kesitini hesaplamak gelir. Burada iki kriter vardır: kablonun taşıyabileceği maksimum akım ve kabul edilebilir voltaj düşümü. Voltaj düşümü genellikle yüzde 2'yi geçmemelidir.

24V sistemde yüzde 2 voltaj düşümü yalnızca 0.48V demektir. Bu değer çok kritiktir çünkü LiFePO4 akü yüzde 30 deşarj seviyesinde yaklaşık 26.0V civarındadır ve inverterin düşük voltaj kesim eşiği 21-22V bandında olabilir. Her milivolt değerlidir.

Örnek bir hesap yapalım. 2000W sürekli güç çeken bir inverter 24V'da yaklaşık 83A akım çeker. Akü ile inverter arasındaki kablo uzunluğu 1.5 metre olsun (gidiş-dönüş toplam 3 metre). Yüzde 2 voltaj düşümü için gerekli kesiti bulmak şu formülle yapılır:

Kesit (mm²) = (2 × iletkenlik sabiti × akım × tek yön uzunluk) / (sistem voltajı × yüzde düşüm × 100)

Bakır iletkenlik sabiti 0.0175'tir.

Kesit = (2 × 0.0175 × 83 × 1.5) / (24 × 2) = 4.36 / 48 = 0.091 mm²

Bu hesap hatalı görünebilir; formüldeki birimlerle oynamak gerekir. Pratik yöntem şu tabloyu kullanmaktır. 35mm² bakır kablo 1.5 metre mesafede 83A akımda yaklaşık 0.13V düşüm verir, bu da yüzde 0.55'e karşılık gelir ve oldukça güvenlidir. 25mm² kablo ise 0.18V düşüm verir, yani yüzde 0.75; bu da kabul edilebilir sınırlar içindedir. 16mm² kablo 0.28V düşüm verir, yüzde 1.17; hala yüzde 2 altındadır ama sürekli 83A akımda kablo ısınacaktır.

Seçim yaparken hem voltaj düşümü hem de kablonun sürekli akım taşıma kapasitesini birlikte değerlendirin. 25mm² bakır kablo sürekli 100A akımı rahat taşır ve 1.5 metre mesafede voltaj düşümü ihmal edilebilir düzeydedir. Çift terminalli püskürtme lehimli krimp uçlar kullanın; vidalı bağlantı uzun vadede oksitlenir ve temas direnci artar. Erken düşük voltaj kesimleri çoğu zaman aküden değil, bu temas dirençlerinden kaynaklanır.

Güvenlik ve sorun giderme

LiFePO4 aküler kısa devreye karşı son derece hassastır. Bir 100Ah LiFePO4 hücresi kısa devre anında 1000A üzeri akım verebilir ve bu akım kablo terminallerini eritebilir. Bu yüzden akü bankası ile inverter arasına akıma uygun DC kesici ve sigorta takılması zorunludur. 24V sistemde 2000W inverter için en az 100A DC sigorta ve 125A kesici kullanın.

Kabloları kesinlikle inverter üzerinden birbirine bağlamayın. Her akü modülü doğrudan ortak bir DC bara bağlanmalı ve bara dağıtım noktasından tek noktada invertere gitmelidir. Paralel akü bağlantısında kabloların eşit uzunlukta olması her hücreden eşit akım çekilmesi için kritiktir. Eşit olmayan kablo uzunlukları bir akünün daha hızlı deşarj olmasına ve BMS'in erken kesmesine yol açar.

Düşük voltaj kesimi yaşanıyorsa önce multimetre ile akü terminallerinde gerilimi ölçün. Akü 25.5V gösterip inverter 23.0V'de kesiyorsa aradaki bağlantı noktalarında milivolt cinsinden düşüm vardır. En sık karşılaşılan sorun krimp terminallerin yeterli sıkılmamış olması veya sigorta yuvasının oksitlenmiş olmasıdır. Her bağlantı noktasında multimetre ile paralel ölçüm yapıp voltaj düşümünü noktasal olarak tespit edin.

Sisteminizi kurmadan önce yerel yönetmeliklere ve yetkili elektrikçi onayına başvurun. 230V AC çıkış tarafı şebeke tesisatı kapsamındadır ve uygun topraklama ile RCD koruması gerektirir.

Faydalı buldum Henüz değerlendirilmedi

Aynı kategoriden rehberler

Rehberler topluluk üyelerince yazılır ve editörlerce incelenir; yine de bilgilendirme amaçlıdır. Elektrik, batarya, gaz ve tesisat işlerinde yetkili bir uzmana danış. Hatalı veya tehlikeli bir yönlendirme görürsen “Raporla” ile bildir.

Emin misin?